Gids prestaties
Mac traag: zoek de oorzaak voordat je een oplossing zoekt
Een trage Mac heeft bijna altijd een aanwijsbare oorzaak: een app die de processor opslokt, geheugen onder druk, een bijna volle schijf, Spotlight dat aan het indexeren is, of een machine die te warm wordt en zichzelf afremt. Het goede nieuws: macOS geeft je alles wat je nodig hebt voor de diagnose.
Deze gids werkt op volgorde, van het meest waarschijnlijke naar het zeldzaamste. Vooraf een waarschuwing: geen enkel programma maakt van een Mac uit 2017 een nieuwe, en 'RAM-cleaners' die wonderen beloven doen niet wat ze zeggen. Het doel is weghalen wat de Mac afremt, niet geloven in toverformules.
Begin met Activiteitenweergave
Open Activiteitenweergave: druk op Cmd + Spatie en typ 'Activiteit', of ga naar Apps > Hulpprogramma's. Laat het venster open terwijl de Mac traag is.
- Tabblad CPU: sorteer op % CPU. Een app die zonder reden boven de 80 tot 100 procent blijft (je bent geen video aan het exporteren), is verdacht.
- Tabblad Geheugen: kijk vooral naar de grafiek Geheugendruk onderaan, meer dan naar de kale cijfers.
- Tabblad Schijf: veel en aanhoudende lees- of schrijfactiviteit wijst vaak op indexeren, een reservekopie of een synchronisatie.
- Tabblad Energie: handig op een laptop om te zien wat de batterij leegtrekt.
Een vastgelopen app sluiten: selecteer haar, klik op de knop (x) in de knoppenbalk en kies Stop of Forceer stop. Forceer geen systeemprocessen die je niet kent.
| Proces | Wat het is | Wat te doen |
|---|---|---|
mds_stores, mdworker | Spotlight-indexering | Wachten, vaak een paar uur na een update of migratie |
Hoge kernel_task | macOS remt de processor af om warmte te beperken | De Mac laten afkoelen, de ventilatie controleren |
backupd | Time Machine-reservekopie | Laten afronden |
photoanalysisd, mediaanalysisd | Analyse van foto's (gezichten, objecten) | Normaal na een import, laat de Mac aan de stroom |
bird, cloudd, fileproviderd | Synchronisatie van iCloud Drive en clouddiensten | Wachten tot de synchronisatie klaar is |
| Renderprocessen van een browser | Tabbladen en extensies | Zware tabbladen sluiten, extensies nalopen |
Geheugen: lees de druk, niet het 'vrije' geheugen
macOS gebruikt bewust bijna al het beschikbare geheugen: wat apps niet nodig hebben, dient als cache om alles sneller te maken. 'Vol' geheugen is dus normaal. De juiste graadmeter is de geheugendruk:
- groen: alles in orde, ook als het gebruikte geheugen hoog lijkt;
- geel: macOS comprimeert geheugen en begint de schijf te gebruiken;
- rood: de Mac heeft echt te weinig geheugen en schrijft veel naar de schijf (zie Gebruikte swap). Vertraging is dan onvermijdelijk.
Is de druk vaak geel of rood, dan zijn de echte oplossingen: zware apps en tabbladen sluiten, een veeleisende app vervangen, of accepteren dat een Mac met 8 GB krap is voor wat je nu doet. Het geheugen van Macs met Apple silicon is niet uit te breiden.
'RAM-cleaners' die met één klik geheugen vrijmaken, legen vooral de caches van macOS. De teller van vrij geheugen stijgt een paar minuten, daarna moet het systeem alles opnieuw laden, wat het zelfs trager kan maken. Het is geen oplossing voor een blijvend hoge geheugendruk.
Inlogonderdelen en achtergrondonderdelen
Elke app die bij het inloggen start en elke agent die voortdurend draait, knabbelt aan geheugen en processortijd. Ruim ze op:
- Open Systeeminstellingen > Algemeen > Inlogonderdelen en extensies (Inlogonderdelen op macOS Sonoma).
- Verwijder onder Open bij inloggen met de knop − de apps die je niet meteen bij het opstarten nodig hebt.
- Zet onder Sta toe op achtergrond onderdelen uit van apps die je niet meer gebruikt. Een beveiligings- of reservekopieonderdeel uitzetten kan het laten stoppen met werken: doe het bewust.
- Herstart om het effect te zien.
Restanten van verwijderde apps laten soms agents achter die nog draaien. Zie apps netjes verwijderen.
Een bijna volle schijf: de stille vertraging
Onder de 10 tot 15 procent vrije ruimte komt macOS ruimte tekort voor swap, caches en snapshots. De Mac wordt traag, apps stoppen onverwacht en updates weigeren te installeren.
Controleer het in Systeeminstellingen > Algemeen > Opslag. Is er weinig vrije ruimte, dan is dat waarschijnlijk het eerste wat je moet oplossen: volg onze methode om schijfruimte vrij te maken.
Spotlight, updates en je browser
Spotlight indexeert. Na een macOS-update, een migratie of het aansluiten van een grote schijf indexeert Spotlight alles opnieuw. Een paar uur lang houdt mds_stores de processor en de schijf bezig. Laat de Mac aan en aan de stroom staan; het lost zichzelf op. Een grote map of schijf uitsluiten van de index: Systeeminstellingen > Spotlight en dan Zoekprivacy.
Updates. Systeeminstellingen > Algemeen > Software-update. Updates verhelpen regelmatig geheugenlekken en prestatieproblemen. Werk ook je apps bij: een Intel-app die via Rosetta op een Mac met Apple silicon draait, is trager dan de native versie.
Browser. Vaak de zwaarste app op de Mac. Elk tabblad heeft een eigen proces, en sommige extensies maken elke pagina zwaarder. In Safari: Safari > Instellingen > Extensies. In Chrome: het menu ⋮ > Extensies > Extensies beheren, en Venster > Taakbeheer om het geheugengebruik per tabblad te zien.
Herstarten, warmte en veilige modus
Herstart. Veel Macs worden alleen voor updates herstart. Een herstart maakt swap leeg, start vastgelopen diensten opnieuw en verhelpt veel onverklaarbare traagheid.
Let op de warmte. Een Mac die te warm wordt, verlaagt zijn kloksnelheid om zichzelf te beschermen: dat is de taak van kernel_task. Zet een laptop op een harde ondergrond, houd de ventilatieopeningen vrij en vermijd direct zonlicht. Een MacBook Air heeft geen ventilator en wordt bij lange berekeningen vanzelf trager.
Probeer de veilige modus, die start zonder onderdelen van derden en de schijf controleert:
- Mac met Apple silicon: zet de Mac uit, houd de aan/uit-knop ingedrukt tot Opstartopties worden geladen verschijnt, selecteer de schijf, houd Shift ingedrukt en klik op Ga door in veilige modus.
- Intel-Mac: herstart terwijl je Shift ingedrukt houdt tot het inlogvenster verschijnt.
Werkt de Mac soepel in de veilige modus, dan ligt het aan een onderdeel van derden (agent, extensie, app bij het inloggen). Blijft hij traag, denk dan aan de hardware: een sterk versleten batterij, een SSD aan het einde van zijn levensduur, of gewoon een Mac die niet meer de kracht heeft die huidige apps vragen.
Wat MacNeat kan doen, en wat niet
MacNeat helpt je de stappen hierboven sneller uit te voeren:
- Élan brengt inlogonderdelen, achtergrondonderdelen (agents en daemons) en gerichte onderhoudstaken samen (DNS-cache, geheugen, Spotlight, schijfcontrole).
- Bilan toont de gezondheid van je Mac (geheugen, CPU, schijf) en aanbevelingen, bijvoorbeeld als de geheugendruk hoog is of de opstartschijf bijna vol.
- Gezondheid volgt temperaturen, ventilatoren en de staat van SSD en batterij, zodat je een hardwareoorzaak kunt opsporen.
MacNeat biedt ook een taak om geheugen vrij te maken. Eerlijk gezegd: het effect daarvan is tijdelijk, om de redenen die hierboven staan. Het vervangt geen extra geheugen en ook niet het sluiten van apps die te veel gebruiken. Alle verwijderingen gaan via de prullenmand en bewerkingen zijn ongedaan te maken.