Panorama · Ruimteverkenner
Panorama: je schijf van bovenaf bekeken, bel voor bel
"Je schijf is bijna vol": die melding komt altijd op het slechtste moment, en Systeeminstellingen > Algemeen > Opslag vertelt weinig over wat er echt in je mappen zit. Panorama beantwoordt één eenvoudige vraag: waar is mijn ruimte gebleven? De module meet een schijf of map en tekent die als bellen waarvan de oppervlakte overeenkomt met de werkelijke grootte. Eén klik om een niveau dieper te gaan, één handeling om op te ruimen, en niets verlaat je Mac zonder via de prullenmand te gaan.
Schijf of map naar keuze
Voor de analyse kies je waar de verkenning begint:
- Gebruikersmap: de meest gebruikte keuze, waar documenten, downloads, fotobibliotheken en appgegevens zich opstapelen.
- Een schijf: de opstartschijf of een aangesloten extern volume (USB-schijf, SSD, stick), weergegeven met zijn naam.
- Kies een map…: elke specifieke map, bijvoorbeeld een projectmap of een oude reservekopie die je handmatig hebt gekopieerd.
Starten vanuit een gerichte map levert sneller een antwoord op dan een volledige schijf van honderden gigabytes. Wil je begrijpen wat macOS onder "Systeemdata" rekent, dat niet altijd in je gebruikersmap zichtbaar is? Lees dan ons artikel schijfruimte op de Mac uitgelegd.
Boomstructuur en bellen: grootte in één oogopslag
De resultaten verschijnen in twee aanvullende weergaven naast elkaar:
- Links de lijst met de onderdelen van het huidige niveau, gesorteerd van groot naar klein, met hun grootte.
- Rechts de bellen: de 24 grootste onderdelen krijgen elk een eigen bel, de rest wordt samengevoegd in een bel "Overige onderdelen" zodat het overzicht leesbaar blijft.
Klik op de bel van een map om een niveau dieper te gaan; het kruimelpad bovenaan laat zien waar je bent en brengt je met één klik terug omhoog. Niveaus die al gemeten zijn, blijven tijdens de sessie bewaard, dus teruggaan gaat direct. Onderaan toont een schijfmeter de gebruikte en vrije ruimte.
Deze visuele weergave laat zien wat sorteren op naam verbergt: een vergeten map met videorenders, een virtuele machine van 60 GB, de bibliotheek van een muziekprogramma dat je al jaren niet meer gebruikt.
Bekijken en verwijderen, zonder haast
Zie je iets wat je niet meer nodig hebt, selecteer het dan en gebruik Bekijken en verwijderen. Een bevestigingsvenster toont het aantal onderdelen en de totale grootte voordat er iets gebeurt:
- Selecteer een of meer onderdelen in de lijst.
- Klik op Bekijken en verwijderen en controleer het overzicht.
- Bevestig met Naar prullenmand.
Standaard gaat alles naar de prullenmand van macOS: je kunt een onderdeel terughalen zolang de prullenmand niet is geleegd, en de laatste bewerking kan in MacNeat ongedaan worden gemaakt. Definitief verwijderen zonder prullenmand bestaat alleen als je dat zelf in de instellingen inschakelt, en de bevestiging vermeldt dan duidelijk dat het onomkeerbaar is.
Blijkt het grote bestand een duplicaat of een oude download te zijn, dan biedt de module Archipel gerichte analyses die sneller te sorteren zijn.
Beschermde zones en veiligheidsprincipes
Panorama toont alles, maar laat niet alles aanraken. Onmisbare systeemonderdelen zijn gemarkeerd als beschermde zones: ze blijven zichtbaar zodat je de verdeling van de ruimte begrijpt, maar ze kunnen niet geselecteerd of verwijderd worden. Mappen die je aan de Uitsluitingen in de instellingen van MacNeat hebt toegevoegd, worden overgeslagen.
- Alles gaat via de prullenmand: niets wordt stilletjes gewist.
- Vastgelegde, omkeerbare bewerkingen: elke actie komt in het logboek.
- Lokale verwerking: het meten gebeurt op je Mac, er wordt geen pad of bestandsnaam verstuurd.
- Apple silicon en Intel: dezelfde werking op beide architecturen.
- Gratis analyse: verkennen is gratis; verwijderen vraagt een licentie (gratis proefperiode van 7 dagen).
Voor een volledige stapsgewijze aanpak lees je onze gids schijfruimte vrijmaken op een Mac.